Bijna een kwart eeuw geleden opende 'potten & flikkersdisco' De Trut haar deuren in de Bilderdijkstraat. Krakers hadden de oude Lettergieterij Amsterdam - voorheen N. Tettero - veroverd en herdoopten het pand in De Rode Tetter.



Er werd gewoond en actiegevoerd; de Bijstandsbond vond er een vaste stek, evenals kinderdagverblijf de Tettertjes, ijzergieterij IJzersterk en disco De Trut. Een - natuurlijk - anticommerciële danstent voor gelijkgezinden, waar je tot voor kort nog een pilsje voor een euro kocht.

Toch rommelde het, zo blijkt nu, achter de schermen. ''Voor sommige medewerkers was de lol er al lange tijd af,'' aldus een afscheidsmail die trouwe bezoekers zoals schrijver/ journalist Cornald Maas gisteren ontvingen.

Vooral het 'gezeik over de vaste Trutregels door een oppervlakkige gay scene' zat sommigen tot híer. Uit de mail: ''Inderdaad, wij wilden niet dat er foto's gemaakt werden. Wij wilden niet dat de dansvloer volstaat met mensen die staan te sms-en. We waren het zat continu heel simpele dingen uit te moeten leggen, om vervolgens afgezeken te worden.''

Een plan voor een nieuwe opzet, onder een nieuwe naam, rijpte: The Cellar. Niet alle medewerkers wilden daarin mee, maar het Cellaridee won. Commerciëler van opzet, met een entree van tien euro. Al kan over dat laatste 'nog gesproken worden', zo kwam D66-Tweede Kamerlid en Trutbezoeker Boris van der Ham ter ore.

''Toen ik dat hoorde, van die prijs, dacht ik: misschien is het wel een grap. Want zo werkt een commercieel bedrijf natuurlijk niet. Ik vraag me nog steeds af of het echt is.''

Zelf stapt hij niet meer zo dikwijls, maar op een zondagavond - zo tussen tien en twaalf - wil hij met bekenden nog wel eens in de Trut belanden. De aantrekkingskracht? ''Het alternatieve. Het gaat er niet om de laatste Guccimode.'' Als woordvoerder van het uitgaansbeleid wil hij er verder nog over kwijt: ''Als het wáár is, is het jammer. Want het gaat om de diversiteit.''

Jong of oud, lelijk of mooi, beroemd of onbekend; in De Trut maakte het allemaal niet uit. Om uiterlijk vertoon ging het er niet, weet ook Cornald Maas. ''Het was er bepaald niet het kapperscircuit, waarin je vooral mooi moet zijn.'' Jongeren, studenten en academici vonden er hun weg en Bekende Nederlanders zoals Maik de Boer en Erwin Olaf konden er zonder gedoe een avondje doorbrengen. Maas: ''Voor mij was het ook een praathuis.'' Een vertrouwde zondagsstek, de enige dag dat de Trut de deuren opende.

De achttienjarige scholier Joris Lam kwam er pas een jaar. Van opvolger The Cellar verwacht hij niet zoveel. ''Op hun site ziet het er uit als een ordinaire seksclub.''

Waarom hij de Trut bezocht? Omdat het er niet zo gelikt en opgedirkt was. ''Eigenlijk meer een grot en een krot. Je kon er zelf ook zo verlopen uitzien als je wilde. Het ging er om andere dingen. Het was een veilige opstapplek voor jonge homo's en lesbo's die net uit de kast waren gekomen - of nog net niet.''

Maas: ''De mensen achter de bar hadden soms een rare dresscode waar je geen cent voor zou geven. Van die eigenaardige hansopjes. Maar dan bleek de één ineens de directe adviseur van een minister te zijn en de ander een arts. Hoe het ook verder gaat, er verdwijnt een unieke plek in het Amsterdamse homo- uitgaansleven.''

The Cellar, geleid door een aantal ex-Trutters, opent op 14 juni. Zelfde deur, zelfde adres, ander gezicht.

okee .. update:

De Trut gaat volgende week weer open. De aankondiging dat de potten- en flikkerdisco wijkt voor een commerciële nichtenhangout (The Cellar), blijkt bedacht te zijn door de vrijwilligers van de Trut.

Met de grap wilden ze opnieuw duidelijk maken waar de disco precies voor staat, zeggen ze in een verklaring. De Trut is een ideële organisatie, waar vrijwilligers een fijne plek proberen te creëren voor potten en flikkers, van alle leeftijden en van alle soorten, aldus de medewerkers. Dat lukte steeds minder.

''Wij merkten dat vele bezoekers niet weten dat de medewerkers vrijwilligers zijn, dat ze niet weten dat al het geld naar goede doelen gaat, en dat ze niet weten dat wij toch echt een gay discotheek zijn.''
Regels en gedragscodes werden met voeten getreden. Bezoekers hielden geen rekening meer met de buren en de vrijwilligers werden geschoffeerd als ze de filosofie van de Trut probeerden uit te dragen.

Daar wilden de medewerkers iets ludieks op verzinnen en dat werd The Cellar. ''Door op deze plek een commerciële mainstream gaybar te situeren, hoopten we een maximaal contrast te laten zien van wat wij als Trutvrijwilligers met onze kelder willen, en wat het net zo goed ook had kunnen zijn.''

Veel reacties na de sluiting gingen over de regels die gelden in de kelder. De Trut is er voor mensen die zich pot of flikker noemen, stellen de medewerkers. Bellen, sms'en en fotograferen is niet gewenst en van de bezoekers wordt verwacht dat ze respect tonen voor de vrijwilligers en de buren. ''Die regels zijn belangrijk voor ons, omdat wij denken dat ze bijdragen aan het veiligheidsgevoel en aan de algehele sfeer.''